Maddi Hasarlı Trafik Kazalarında Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru Süreci

Maddi hasarlı trafik kazaları sonrasında sigorta şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıklar, uygulamada en sık karşılaşılan hukuki sorunlardan biridir. Özellikle sigorta şirketlerinin hasar bedelini eksik ödemesi, hiç ödeme yapmaması veya süreci gereksiz şekilde uzatması, araç sahiplerini hak arama yollarına yöneltmektedir. Bu noktada Sigorta Tahkim Komisyonu, dava yoluna kıyasla daha hızlı, daha ekonomik ve etkili bir çözüm mekanizması olarak öne çıkmaktadır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?

Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca kurulmuş, sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünü amaçlayan alternatif bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Komisyona yalnızca üye sigorta şirketleri aleyhine başvuru yapılabilmektedir. Zorunlu trafik sigortası kapsamında faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin büyük çoğunluğu Komisyon üyesidir.

Sigorta Tahkimine Başvurmadan Önce Sigorta Şirketine Başvuru

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilmesi için öncelikle sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur. Bu başvuru; e-posta, KEP, sigorta şirketinin hasar ihbar sistemi veya fiziki dilekçe yoluyla gerçekleştirilebilir. Başvurunun yazılı ve ispatlanabilir nitelikte olması, tahkim sürecinin sağlıklı ilerleyebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Sigorta Şirketlerinin Talep Ettiği Belgeler

Maddi hasarlı trafik kazalarına ilişkin başvurularda sigorta şirketleri; kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, sürücü belgesi, hasarlı araca ait fotoğraflar, onarım faturaları veya servis kayıtları, banka IBAN bilgisi ve ekspertiz raporu talep etmektedir. Araç değer kaybı talebi bulunması hâlinde ayrıca değer kaybı hesap raporunun sunulması gerekmektedir.

Sigorta Şirketine Tanınan Yasal Süre

Zorunlu trafik sigortası bakımından, sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren sigortacıya tanınan yasal süre on beş gündür. Sigorta şirketinin bu süre içerisinde talebi kabul etmesi, kısmen ya da tamamen reddetmesi veya hiç cevap vermemesi mümkündür. Bu süre içinde cevap verilmemesi veya eksik ödeme yapılması hâli, uygulamada zımni ret olarak kabul edilmekte ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru hakkı doğmaktadır.

Tahkime Gitmeden Önce İhtarname Gönderilmesi

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru için sigorta şirketine ayrıca ihtarname gönderilmesi hukuken zorunlu değildir. Bununla birlikte, temerrüt tarihinin belirlenmesi, faiz başlangıcının netleştirilmesi ve dosyanın ciddiyetinin ortaya konulması açısından ihtarname gönderilmesi uygulamada tercih edilebilmektedir.

Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvuru Usulü

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurular, e-Devlet sistemi veya Komisyonun çevrim içi başvuru platformu üzerinden yapılmaktadır. Başvuruya, sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru, sigortanın cevabı veya cevap verilmediğini gösterir belgeler, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporları, onarım faturaları, araç ruhsatı ve avukat aracılığıyla başvuru yapılıyorsa vekâletname eklenmelidir.

Başvuru Ücretleri ve Masraflar

Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları, dava yoluna kıyasla oldukça düşük maliyetlidir. Başvuru ücretleri talep edilen tazminat miktarına göre belirlenmekte olup, yargılama harcı bulunmamaktadır. Bu yönüyle tahkim yolu, sigortalılar açısından ekonomik bir çözüm sunmaktadır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Kararlarına İtiraz

Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından verilen hakem kararlarına karşı başvurulabilecek kanun yolları, uyuşmazlığın parasal değerine göre belirlenmektedir. Belirli parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda verilen hakem kararları kesin nitelikte olup, bu kararlara karşı herhangi bir itiraz veya yargı yolu bulunmamaktadır. Buna karşılık, belirli parasal sınırın üzerinde kalan uyuşmazlıklarda, hakem kararına karşı Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde faaliyet gösteren İtiraz Hakem Heyeti’ne başvuru yapılabilmektedir.

Hakem kararına karşı itiraz süresi, kararın taraflara tebliğinden itibaren on gündür. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, sürenin kaçırılması hâlinde hakem kararı kesinleşmektedir. İtiraz başvurusu, Sigorta Tahkim Komisyonu aracılığıyla ve gerekçeli bir dilekçe ile yapılmakta, itirazın incelenebilmesi için ayrıca itiraz ücretinin yatırılması gerekmektedir. İtiraz Hakem Heyeti, dosyayı sınırlı bir denetime tabi tutarak usul ve esas yönünden incelemekte; ilk kararı onayabilmekte, kaldırabilmekte veya düzelterek onaylayabilmektedir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen kararlar kesin niteliktedir. Bu kararlara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması mümkün değildir. Kural olarak mahkemeye başvuru yolu da kapalıdır. Ancak çok istisnai hâllerde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 439. maddesinde sayılan sebeplerin varlığı hâlinde, Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde tahkim kararının iptali davası açılabilmektedir. Bu yol, esastan bir temyiz yolu olmayıp yalnızca tahkim sürecinin hukuka uygunluğunun denetlenmesine yöneliktir.

Kesinleşen tahkim kararları ilam niteliğinde olup, doğrudan icra edilebilir. Bu nedenle Sigorta Tahkim Komisyonu kararları, sigorta uyuşmazlıklarında hızlı ve etkili sonuç alınmasını sağlayan güçlü bir hukuki enstrüman niteliği taşımaktadır.

Sonuç

Maddi hasarlı trafik kazalarından kaynaklanan sigorta uyuşmazlıklarında Sigorta Tahkim Komisyonu, hem başvuru süreci hem de kararların icra kabiliyeti bakımından etkin bir çözüm yolu sunmaktadır. Bununla birlikte, tahkim sürecinin doğru yönetilmesi, özellikle parasal sınırlar ve itiraz imkânlarının doğru değerlendirilmesi, hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle sürecin, alanında uzman bir avukat eşliğinde yürütülmesi, trafik kazası sigorta tahkim uyuşmazlığın en kısa sürede ve en doğru şekilde sonuçlandırılmasını sağlayacaktır.

Av. Alper Güney